خطايى ، على اكبر
152
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
يكى آنكه پاسبان آتش بر كار كردهاند بغايت مضبوط ، و « 1 » شب و روز جرس مىگردانند و چوبك مىزنند و حاضر باش مىگويند « 2 » . دوم حكم است كه در [ هر ] خانهاى هريك « 3 » شب و روز « 3 » يك « فوجى » آب حاضر داشته باشند « 4 » . واى بر آنكس كه آب حاضر نداشته باشد . نعوذ باللّه « 3 » ، چون آتش درگيرد همه كس جهد كند « 5 » فوجى آب رسانيدن و آتش نشاندن را . و اگر نتوانند آتش را كشتن ، بازار و محله چنان بهترتيب ساختهاند كه [ به ] يك طرف بازار و محله سوزد ، نتواند كه به جانب دگر گذشتن . امكان ندارد « 6 » . و از براى آنكه « 7 » هر بازار و محله جدا به جداست از ترس آتش . فصل « 8 » عجايب آسياب « 9 » [ و هيزم ] آنك [ در خانبالغ هيزم سنگ است . و در « 10 » تمام خطاى آسيا را ] سنگ زير او « 11 » مىگردد « 12 » و . . . آورده را با آب مىبيزد و آرد بيخته را جدا و سبوس را جدا بگيرند . و اگر كسى چنان سازد كه سنگ بالا بگردد او را بكشند ، از براى آنكه « 7 » تغيير قواعد و قانون ايشان « 3 » امكان ندارد . مثل آسيا تمام قواعد و قانون ايشان عكس قواعد و قانون ممالك عالم است « 13 » . عجايب هيزم « 14 » آنكه در خانبالغ كوهى است سياه ، و هيزم خانبالغ سنگ آن كوه است . ولى
--> ( 1 ) - سها : « بغايت مضبوط و » ندارد ( 2 ) - سها : « و حاضر باش مىگويند » ندارد ( 3 ) - سها : ندارد ( 4 ) - س 609 : بوند ( 5 ) - سها : كنند ( 6 ) - زائد به نظر مىآيد ( 7 ) - سها : زيرا كه ( 8 ) - سها : بعده ( 9 ) - سها : آسيا و هيزم ( 10 ) - ق + آنك در خانبالغ هيزم است ( زائد مىنمايد ) ( 11 ) - سها : ندارد ( 12 ) - سها : از اينجا تا آخر عبارت ا ندارد ( 13 ) - سها : اين سطر را ندارد ( 14 ) - سها : اين بند را ندارد .